70 lat informatyki w Polsce

W czwartek 23 grudnia 1948 roku podczas spotkania grupy matematyków i inżynierów podjęto decyzję o powołaniu zespołu, którego zadaniem było zbudowanie w naszym kraju maszyny matematycznej – prekursora dzisiejszych komputerów. Obchodzimy obecnie siedemdziesiątą rocznicę tego wydarzenia, traktowanego jako początek powstania polskiej informatyki (choć nazwa „informatyka” pojawiła się dopiero od 1968 roku).

Przez ostatnie 70 lat informatyka stała się jednym z głównych instrumentów przemian gospodarczych i społecznych. Jubileusz jest niepowtarzalną okazją nie tylko do prezentacji dokonań historycznych, ale także, a może przede wszystkim przedstawienia obecnych osiągnięć oraz wskazania najważniejszych kierunków rozwojowych. Obchody organizowane przez instytucje i stowarzyszenia związane z branżą informatyczną odbędą się pod patronatem najwyższych władz państwowych i głównych mediów, a ich koordynacji podjęło się Polskie Towarzystwo Informatyczne. Pogram obchodów obejmuje konferencje, seminaria, hackathony, debaty publiczne i ogólnopolskie konkursy dla młodzieży. Będziemy o nich na bieżąco informować na tych stronach.

Marek Hołyński
przewodniczący komitetu organizacyjno-programowego
jubileuszu 70-lecia polskiej informatyki

Wydarzenia regionalne

70-lecie informatyki w Zachodniopomorskim

Seria artykułów opublikowanych w Biuletynie PTI

70-lecie polskiej informatyki (1948–2018)
Biuletyn nr 4/2016

Już za niecałe 2 lata, w 2018 roku, obchodzić będziemy 70 lat polskiej informatyki. Polskie Towarzystwo Informatyczne jako znacząca organizacja zrzeszająca polskich informatyków, a także jako dokumentalista dziejów informatyki w Polsce planuje zaakcentować ten okragły jubileusz poprzez szereg wydarzeń oraz publikacji.

Analog czy cyfra?
Biuletyn nr 1/2017

Ponieważ w przyszłym roku obchodzić będziemy 70-lecie polskiej informatyki, postanowiliśmy w kolejnych wydaniach Biuletynu PTI, choćby częściowo udokumentować jej bogatą historię. W poprzednim numerze pisaliśmy o najwcześniejszym okresie – czasie od powstania w roku 1948 w Państwowym Instytucie Matematycznym Grupy Aparatów Matematycznych do pierwszych lat 50-tych. Ten odcinek poświęcamy opracowywanym przez GAM konstrukcjom.

Pierwszy polski komputer
Biuletyn nr 2/2017

Przygotowując się do przypadajacych w 2018 roku obchodów 70-lecia polskiej informatyki, staramy sie w kolejnych wydaniach Biuletynu PTI, choćby częściowo dokumentować jej bogatą historię. W poprzednim numerze przedstawialismy konstrukcje opracowywane przez GAM do 1955 roku. Stworzyły one solidne podstawy umożliwiające zbudowanie pierwszej polskiej maszyny cyfrowej, której poświecamy obecny odcinek.

Mamy ZAM-y
Biuletyn nr 3-4/2017

Rezultaty prac opisanych w poprzednich odcinkach okazały się na tyle obiecujące, że podejmowana problematyka zwróciła na siebie uwagę władz i od tej pory rozwój informatyki w Polsce stał się sprawą wagi państwowej. Oprócz już istniejącego Zakładu Aparatów Matematycznych (ZAM) Polskiej Akademii Nauk (PAN), tworzeniem komputerów zainteresowały się też inne ośrodki. W roku 1958 zostały podjęte prace konstrukcyjne na Wydziale Łączności Politechniki Warszawskiej, następnie powołano Wrocławskie Zakłady Elektroniczne ELWRO, które miały się stać pierwszą w Polsce fabryką komputerów. Oba te wątki omówimy w dalszych odcinkach tego cyklu, natomiast ten, dla ciągłości wywodu, poświęcamy dalszym losom ZAM-u.

Wczesne lata 60-te: wysyp maszyn
Biuletyn nr 1/2018

Paradoksalnie, o ile początki były całkiem nieźle udokumentowane, to materiały z lat 60-tych mają spore luki, a przy tym, wydawałoby się nawet bezsporne fakty często wywołują sprzeczne opinie. Liczymy więc na pomoc Czytelników w uzupełnianiu tych braków oraz uwagi i komentarze na temat prezentowanych wydarzeń.

Naśladować innych czy rozwijać własne pomysły?
Biuletyn nr 2/2018

W poprzednim odcinku dotarliśmy do połowy lat 60-tych. Ten właśnie okres zaowocował wysypem nowych pomysłów i konstrukcji. W ich usystematyzowaniu pomocne okazało się „drzewo genealogiczne polskich maszyn cyfrowych”, jak je nazwał autor Romuald Marczyński. Pochodzi ono z referatu przygotowanego z okazji II Kongresu Nauki Polskiej w 1972 r. i zostało przypadkiem odnalezione przez Jerzego Nowaka, szefa Sekcji Historycznej PTI, w Archiwum PAN dopiero w 2017 r. Schemat Marczyńskiego opublikowaliśmy w poprzednim odcinku i prawie w całości omówiliśmy. Do przedstawienia pozostało jedynie odgałęzienie dotyczące komputerów Odra, któremu poświęcamy poniższy materiał.

Do czego tych komputerów używać?
Biuletyn nr 3/2018

Rozpoczęliśmy od najwcześniejszego okresu – od roku 1948, gdy w Państwowym Instytucie Matematycznym utworzono Grupę Aparatów Matematycznych, a w ostatnim odcinku dotarliśmy do połowy lat 60-tych. WP poprzednim artykule zakończyliśmy omawianie „drzewa genealogicznego polskich maszyn cyfrowych” usystematyzowanego w 1972 r. przez Romualda Marczyńskiego. Trochę tych maszyn zatem już wtedy było i pojawiło się pytanie, do czego je stosować.

Riadom też damy radę
Biuletyn nr 4/2018

Tegoroczne obchody 70-lecia polskiej informatyki dobiegają końca, ale kontynuujemy dokumentowanie jej bogatej historii w kolejnych numerach Biuletynu. Rozpoczęliśmy od najwcześniejszego okresu – od roku 1948, gdy w Państwowym Instytucie Matematycznym utworzono Grupę Aparatów Matematycznych, a w ostatnim odcinku dotarliśmy do końca lat 60-tych. Początek lat 70-tych był przełomowy – zapadła decyzja o współpracy krajów RWPG w zakresie badań, rozwoju, produkcji i dostawach maszyn cyfrowych. Polskie uczestnictwo w Jednolitym Systemie Elektronicznych Maszyn Cyfrowych spowodowało, ze trzeba było zaniechać rozwijanych uprzednio własnych konstrukcji.